Ο Ανδρέας Γιοβάνος, ένας εκ των ιδρυτών των gnb architects, με πολυετή δυναμική παρουσία στον αρχιτεκτονικό τομέα, μας μιλά για όσα πρεσβεύει η ομάδα τους, τη σημασία του τόπου και της δημιουργίας, αλλά και τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν καθημερινά.

Ασχολείστε με τον αρχιτεκτονικό σχεδιασμό στο αθηναϊκό αστικό περιβάλλον και στις Κυκλάδες. Ποια είναι η πηγή έμπνευσης και δημιουργίας στα δύο αυτά διαφορετικά ελληνικά τοπία;

H πηγή έμπνευσης για κάθε αρχιτεκτονική δημιουργία δε γίνεται να μην περιλαμβάνει κάτι από τον τόπο, κάτι από το χθες, κάτι από το σήμερα και κάτι από τους ανθρώπους που θα ζήσουν εκεί. Δεν μπορεί ο αρχιτέκτονας να μη λάβει υπόψη τα φυσικά δεδομένα του τόπου, το δομημένο πέριξ περιβάλλον και την τοπική αρχιτεκτονική παράδοση, τις συνήθειες των ανθρώπων που θα βιώσουν το χώρο.  Δε γίνεται η σύγχρονη αρχιτεκτονική πρόταση να μην έχει μια ‘φρεσκάδα’, μια νέα ματιά, έναν θρασύ πειραματισμό, μια σπίθα, που αποτελεί το θεμέλιο της εξέλιξης και της δημιουργικής συνέχειας της αρχιτεκτονικής κληρονομιάς.

Το αθηναϊκό αστικό περιβάλλον παρουσιάζει τεράστιο ενδιαφέρον για ένα αρχιτεκτονικό γραφείο που προσπαθεί να δώσει μια φρέσκια και σύγχρονη προσέγγιση ενός τόπου με πολλές ιδιαιτερότητες ως προς την ιστορία του, τις κλιματικές συνθήκες, τις ανάγκες και την προσωπικότητά του.

Οι Κυκλάδες, από την άλλη, έχουν μια ξεχωριστή ταυτότητα, μοναδική και αναγνωρίσιμη σε παγκόσμιο επίπεδο, και η πρόκληση, να μετεγγραφούν οι αξίες της παραδοσιακής αρχιτεκτονικής στο σήμερα με τα σύγχρονα υλικά, αποτελεί αστείρευτη πηγή δημιουργικότητας και έκφρασης. 

Τι είδους υλικά σας χαρακτηρίζουν και τι αποπνέει η παρουσία τους στα έργα σας;

Προσπαθούμε, κατά κανόνα, να χρησιμοποιούμε τα υλικά που ‘’γεννάει’’ ο κάθε τόπος, τόσο στην ακατέργαστη μορφή τους όσο και σε πιο επεξεργασμένες  εκδοχές, που με τη βοήθεια της τεχνολογίας έρχονται να καλύψουν σύγχρονες ανάγκες.
Η φυσική τοπική πέτρα, για παράδειγμα, όπου μια ελαφριά επεξεργασία της, οδηγεί στη δημιουργία πανέμορφων τοιχίων και δαπέδων, δίνει την εντύπωση ότι τα αρχιτεκτονήματα αποτελούν φυσική συνέχεια του γυμνού τοπίου. Μεγαλύτερα ανοίγματα μπορούν να πληρωθούν από το σκυρόδεμα, που και αυτό, στην ουσία του, αποτελεί μια εκδοχή της φυσικής πέτρας με μεγαλύτερο βαθμό επεξεργασίας. Στο αστικό δε περιβάλλον, όπου η επαφή με τη φύση έχει χαθεί, προσπάθειά μας είναι να εκμεταλλευτούμε και την τελευταία σπιθαμή γης, την παραμικρή δυνατότητα που μας δίνει το οικόπεδο για να αποκαταστήσουμε, κατά το δυνατόν, αυτή τη χαμένη σχέση του δομημένου με τα δέντρα, τον αέρα, τον ήλιο και τον γαλανό ουρανό.

Αναλαμβάνοντας συχνά projects σε κυκλαδίτικα νησιά, πόσο έχει αναπτυχθεί από μέρους σας αλλά και γενικά η φιλοσοφία της sustainable αρχιτεκτονικής;

Η βιωσιμότητα αποτελεί μέγιστη προτεραιότητα, όχι μόνο στα κυκλαδίτικα νησιά, αλλά, δεδομένων των ραγδαίων επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής, σε κάθε σημείο στον πλανήτη. Η βιοκλιματική αρχιτεκτονική, το να μπορεί κάθε κτίριο να σέβεται, να ‘συνδιαλέγεται’ με το περιβάλλον στο οποίο χτίζεται, να έχει το ελάχιστο ενεργειακό αποτύπωμα και να επηρεάζει στο μικρότερο δυνατό βαθμό τα οικοσυστήματα που υπάρχουν και αναπτύσσονται γύρω του, είναι μονόδρομος στον σύγχρονο αρχιτεκτονικό σχεδιασμό και στη σύγχρονη πολιτισμική κουλτούρα. Μπορεί η πορεία εφαρμογής των κανόνων βιοκλιματικής αρχιτεκτονικής στην Ελλάδα να μην γίνεται με τους ρυθμούς που θα επιθυμούσαμε, ωστόσο, ελπίζουμε πως η κατάσταση θα γίνεται σταδιακά καλύτερη στο μέλλον.

Μετά από δύο δύσκολα έτη με έντονους περιορισμούς και ιδιαιτερότητες λόγω της πανδημίας, καθώς και με ένα αβέβαιο μέλλον μπροστά μας, αναλογιζόμενοι τον πόλεμο στην Ευρώπη, την ενεργειακή κρίση κι όλα τα επακόλουθα, πώς βλέπετε το επόμενο διάστημα για τον κλάδο σας και τι ενέργειες θέτετε ως εταιρία;

Η κυριότερη συνέπεια όλων αυτών των αβεβαιοτήτων, που περιγράφετε, είναι η πλήρης αδυναμία μεσοπρόθεσμου ή μακροπρόθεσμου σχεδιασμού. Στην εποχή της παγκοσμιοποίησης, τα συστήματα έχουν γίνει πολύ σύνθετα και οι επιρροές από τέτοια σοβαρά γεγονότα είναι δύσκολο να προβλεφθούν. Θα έλεγα πως έννοιες, όπως η ενεργειακή εξοικονόμηση, η μείωση του αποτυπώματος άνθρακα, ο σεβασμός στο φυσικό περιβάλλον κ.α., οφείλουν να αποτελούν έτσι κι αλλιώς προτεραιότητες για κάθε σύγχρονη επιχείρηση και άνθρωπο. Με την πεποίθηση ότι αυτές οι αρχές θα επικρατούν ολοένα και περισσότερο στον πλανήτη και με αρκετή πίστη στη δημιουργική φλόγα των νέων ανθρώπων, θα τολμήσω να αντιταχθώ στην ψυχολογία της μεγάλης αβεβαιότητας που εύλογα επικρατεί και θα πω πως στέκομαι αισιόδοξος απέναντι στις εξελίξεις και αυτήν την ψυχολογία προσπαθούμε να έχουμε όλοι στο γραφείο.

© Costas Mitropoulos

Οι ανάγκες του κοινού που ταξιδεύει, αλλάζουν συνεχώς. Μιλήστε μας για τις προκλήσεις που καλείστε να αντιμετωπίσετε και που εστιάζουν τα project του γραφείου σας;

Θεωρώ πως η σύγχρονη αρχιτεκτονική στο θέμα της εστίασης και της φιλοξενίας έχει να αντιμετωπίσει αρκετά σύνθετα ζητήματα. Οι εφήμερες σχεδιαστικές τάσεις που ξεπηδούν πολύ γρήγορα στην εποχή των κοινωνικών δικτύων και της παγκοσμιοποίησης και εισέρχονται σε κάθε επίπεδο του αρχιτεκτονικού σχεδιασμού (οι οποίες πρέπει κατά τη γνώμη μου να γίνουν σεβαστές ως ένα σύγχρονο κοινωνικό φαινόμενο), συγκρούονται στο μυαλό ενός αρχιτέκτονα με θεμελιώδεις κανόνες και αρχές που αφορούν την οικονομία, τη σύνθεση, την ενότητα μορφής και ανάγκης, την οργανική ενσωμάτωση των επιμέρους στοιχείων στο σύνολο κ.α..

Είναι πρόκληση για τον σύγχρονο αρχιτέκτονα να διαπραγματευτεί με τον καλύτερο δυνατό τρόπο το εφήμερο με το διαρκές, το επιφανειακό με το ουσιώδες και την ποιότητα στην αρχιτεκτονική δημιουργία.

Μερικά από τα επόμενα σημαντικά έργα, που θα φέρουν την υπογραφή των gnb architects;

Είμαστε στην ευτυχή συγκυρία να υπάρχει πλούσια οικοδομική δραστηριότητα στην Ελλάδα, συνέπεια της ανάπτυξης του τουριστικού κλάδου τα τελευταία χρόνια, οπότε έχουμε αρκετά εν εξελίξει έργα που ανυπομονούμε να ολοκληρωθούν. Μας χαροποιεί ιδιαίτερα το γεγονός πως φέτος, εκτός από τη Μύκονο και την Κέα που παραδοσιακά δραστηριοποιούμαστε για λόγους καταγωγής, υλοποιούμε έργα στη Μήλο, στην Τήνο, στη Σύρο, στα Κουφονήσια και στην Κίμωλο, ενώ παράλληλα συζητούμε για τουριστικά καταλύματα στην Κύπρο και στην Σαντορίνη.

Περιττό να αναφέρω πως είμαστε ιδιαίτερα ευαισθητοποιημένοι, διότι αισθανόμαστε βαριά την ευθύνη ως προς το θέμα της αρμονικής ένταξης των έργων μας στο τοπίο, με πλήρη σεβασμό στο φυσικό και δομημένο περιβάλλον, αλλά και της βιωσιμότητας και της ισορροπίας του οικοσυστήματος. Διαφορετικά, η ανάπτυξη αυτή θα γίνει ‘μπούμερανγκ’ και θα επηρεάζει αρνητικά όλους τους τομείς της κοινωνικοοικονομικής δραστηριότητας, θα αλλοιώσει δραστικά το περιβάλλον και θα επισπεύσει επικίνδυνα την κλιματική αλλαγή.

astralon-icon-logo